Nakon prve dve faze arheoloških istraživanja na teritorije opštine Rača tokom 2023. i 2024. godine, srpski arheolozi u saradnji sa kolegama iz Sjedinjenih Američkih Država i Kine, došli su do otkrića mreže praistorijskih naselja iz bakarnog, bronzanog i gvozdenog doba.
Na mestu rođenja vožda Karađorđa do arheološkog otkrića došlo je u okviru priprema za izgradnju državnog puta “Vožd Karađorđe“. Niko nije slutio da se ispod zemlje i gustih šumadijskih šuma krije sistem naselja star pet vekova.
- Srpski arheolozi u saradnji sa inostranim naučnicima otkrili su praistorijska naselja u Rači
- Naselja datiraju iz bakarnog, bronzanog i gvozdenog doba, a pronađeno je 12 međusobno povezana naselja
Na teritoriji Rače, arheološki međunarodni tim, koji čine predstavnici Centra za arheologiju “Dragoslav Srejović“ Univerziteta u Kragujevcu i inostranih univerziteta, radio je arheološka istraživanja u sklopu priprema za izgradnju državnog puta “Vožd Karađorđe“.
Tokom istraživanja, lasersko skeniranje iz vazduha pokazalo je prisustvo značajnih radova na odbrambenom sistemu, u vidu podizanja kamenih bedema i sečenja stenske podloge.
– Radi se o ogromnom utvrđenju iz bronzanog i gvozdenog doba koje smo prošle i pretprošle godine počeli da istražujemo na jedan potpuno drugačiji način. Pronašli smo pored ritualnih posuda, i oruđe i oružje, sekire, ali smo uočili da ima manje arhitekture unutar samog naselja. Međutim, ubrzo smo naišli i utvrdili da postoji čak 12 naselja koji su sigurno bili povezana – kaže dr Miroslav Kočić, upravnik Centra za arheologiju “Dragoslav Srejović” Univerziteta u Kragujevcu.
Snimanje iz vazduha dobijen je okvir naselja
Istraživanja obavljena tokom 2023. i 2024. godine na lokalitetima Viševac Gradište i Đurđeva Glavica, korišćenjem najsavremenijih metoda, pokrila su ceo region sela Viševac i Đurđevo gde je otkriveno oko 12 naselja.
Na svakih nekoliko kilometara nalaze se ostaci naselja, a prema Kočićevim rečima svedočanstvo monumentalnosti ovog lokaliteta jeste kameni strmi zid od oko 11 metara dužine i četiri metara visine.
“To je bilo moćno društvo”
– To je sigurno bilo moćno društvo jer je za izgradnju svega bila potrebna velika snaga. To se sada ne vidi jer je prekriveno šumom. Pažljivim snimanjem i sondiranjem uspeli smo da otkrijemo platforme, staze kao kaldrmu, a to će nam nam pomoći za virtuelnu rekonstrukciju i da kasnije predstavimo ovaj lokalitet posetiocima .
Samo na teritoriji Opštine Rača zabeleženo je više od 50 arheoloških nalazišta na veoma malom prostoru, uključujući starčevačke lokalitete, najstarije zemljoradničke kulture na ovim prostorima koji su postojali između sedmog i šestog milenijuma pre nove ere.
Takođe, artefakti pronađeni na lokalitetu koji uključuje veliki broj alata za obradu tekstila i kože ukazuju na specijalizaciju ka proizvodnji tog veoma vrednog resursa u praistoriji.
