Mitrovdan, praznik Svetog Dimitrija, slavi se 8. novembra u čast zaštitnika Soluna i čudotvorca.
On je stajaći praznik, što znači da je uvek 8. novembra po gregorijanskom kalendaru, odnosno 26. oktobra po julijanskom. Mitrovdan je posvećen antičkom komandantu Soluna iz trećeg veka, mučenom i pogubljenom zbog širenja hrišćanstva.
Sveti Dimitrije poštovan je kao jedan od najvažnijih pravoslavnih vojnika među svetiteljima. Svi pravoslavni hrišćani i vernici slave ovog velikomučenika verujući u njegove isceliteljske moći.
Ko je bio sveti Dimitrije?
Pravoslavni spisi navode da je rođen u Solunu u trećem veku naše ere, za vreme kratkotrajne vladavine jedinog varvarskog Rimskog cara tračanina Maksimilijana od blagorodnih i blagočestivih roditelja, koji dugo nisu mogli da imaju dece. Bio je sin jedinac.
Dimitrije je po očevoj smrti nasledio vojvodsko zvanje, a kako je vaspitavan u hrišćanskom duhu, on je propovedao hrišćanstvo, umesto da ga, po zapovesti i nalogu cara Maksimilijana, istrebljuje. Car, saznavši da je namesnik Dimitrije hrišćanin i da je mnoge, umesto da ih odvrati, upravo preveo u hrišćanstvo, naredi da Dimitrije bude prvo utamničen a zatim izboden kopljima, usred molitve.
Solunski hrišćani su ga tajno sahranili. Kasnije je velmoža Leontije iz Ilirije, izlečen od teške bolesti nad grobom ovog mučenika, u znak zahvalnosti podigao je crkvu.
Prilikom iskopavanja temelja crkve pronađene su mošti Svetoga velikomučenika Dimitrija. Proglašen je svecem, zaštitnikom grada Soluna.
Mošti u Solunu
Prema predanju, Dimitrijev grob odisao je bosiljkom i smirnom, pa je on zato nazvan Mirotočivi. Mošti su skoro osam vekova bile u Italiji u gradu San Lorenco, ali su na traženje Grka vraćene (veći deo) u Solun 1978. (glava) i 1980. veći deo ostatka moštiju.
Njegove mošti i danas se nalaze u crkvi Svetog Dimitrija u Solunu. Ova crkva je na listi svetske kulturne baštine od izuzetnog značaja od 1989. godine.
