Srpska pravoslavna crkva i pravoslavni vernici slave Ivanjdan, rođenje Svetog Jovana Preteče. Njegovo ime se, između ostalog, vezuje za krštenje Isusa Hrista na reci Jordanu i sve događaje koji su tog dana označili početak Novog zaveta i propovedi hrišćanske vere.
Ivanjdan je hrišćanski praznik kojim se obeležava rođenje Svetog Jovana Krstitelja.
Nijedan svetitelj nema toliko puta spomen u godini – obeležava se rođenje, usekovanje, sabor, tri obretenja Svetog Jovana čije se ime vezuje za krštenje Isusa Hrista na reci Jordanu i sve događaje koji su tog dana označili početak novog zaveta i propovedi hrišćanske vere.
Srbi ga posebno poštuju i kao zaštitnika kumstva i pobratimstva.
Narodno praznovanje Ivanjdana potiče iz prethrišćanskog perioda, od ratarskog kulta u kojem se slavi sunce kada u vreme letnje dugodnevice isijava najveću snagu, kao i početak žetve. Za Ivanjdan se vezuju razni običaji i verovanja iz naroda, ali ono što je najvažnije jeste odlazak u crkvu, Sveta Liturgija, kao i Sveto pričešće za sve koji su se za njega pripremali.
Poznat kao “devojački praznik”
Ivanjdan je u narodu poznat i kao “devojački praznik” zbog brojnih običaja i rituala koji su posvećeni ženskom rodu.
Venci od ivanjskog cveća, pesma devojaka, kićenje kuće za zdravlje ukućana, samo su neki od običaja koji prate Ivanjdan.
Jedan od najpoznatijih običaja jeste pletenje ivanjdanskog venčića od lekovitog bilja, poput kantariona, bosiljka, jovanove trave, nane i drugog poljskog cveća. Venčić se potom kači iznad ulaznih vrata, jer se veruje da donosi zdravlje, sreću i štiti dom od nesreće tokom cele godine.
U nekim delovima Srbije postoji verovanje i da devojke koje nisu udate danas treba da u saksiji posade malo žita koje će pogledati 12. jula, na Petrovdan. Ukoliko su klice kao prstenovi, to znači da će se na jesen sigurno udati. Ipak, ovo je više sujeverje, narodni običaj i nema veze sa pravoslavljem
U predvečerje toga dana, u mnogim slovenskim krajevima palile su se po brdima ivanjske vatre (kresovi) oko kojih se igralo i pevalo.
Prema običajnom kalendaru, tri dana pre i tri dana posle praznika, ne ulazi se u vinograd. Kaže se da tih sedam dana vinograd najviše napreduje, jer ga čuva Sveti Jovan. Praznik uvek pada u vreme Petropavlovskog posta, pa se na Ivanjdan posti.
